ارزیابی گفتار و زبان یکی از خدمات تخصصی آتیه کلینیک است که با هدف بررسی دقیق مهارتهای گفتاری، زبانی، تلفظی، ارتباطی و درکی کودکان و بزرگسالان انجام میشود. بسیاری از خانوادهها زمانی برای ارزیابی اقدام میکنند که کودک دیر حرف میزند، کلمات کمی دارد، جملهسازی نمیکند، واضح صحبت نمیکند، هنگام گفتار گیر دارد یا در ارتباط کلامی با اطرافیان دچار مشکل است.
در آتیه کلینیک، واقع در خیابان کوثر مشهد، ارزیابی گفتار و زبان با بررسی نگرانی خانواده، مشاهده تواناییهای ارتباطی مراجع و تحلیل مهارتهای گفتار، زبان، تلفظ، درک و بیان انجام میشود. هدف این ارزیابی، تشخیص نیاز واقعی مراجع و مشخص کردن مسیر مناسب برای گفتاردرمانی، تمرینهای خانگی یا بررسیهای تکمیلی است.
ارزیابی گفتار و زبان برای چه مشکلاتی مناسب است؟
ارزیابی گفتار و زبان زمانی اهمیت دارد که خانواده درباره رشد گفتار، وضوح کلام، درک زبان، روانی گفتار یا توانایی ارتباطی کودک یا بزرگسال نگرانی داشته باشد. نتیجه ارزیابی کمک میکند مشخص شود مشکل در کدام بخش گفتار یا زبان پررنگتر است.
- تأخیر گفتار و زبان در کودکان
- کم بودن تعداد کلمات یا ضعف جملهسازی
- نامفهوم بودن گفتار یا اختلال تلفظ
- لکنت زبان و گیر کردن هنگام صحبت
- ضعف درک دستورها یا پرسشهای ساده
- مشکل در بیان خواستهها و برقراری ارتباط کلامی
- مشکلات گفتار و زبان در کودکان دارای اوتیسم یا تأخیر رشدی
- مشکلات گفتار، زبان یا ارتباط پس از سکته مغزی و آسیبهای عصبی
چه افرادی به ارزیابی گفتار و زبان نیاز دارند؟
ارزیابی گفتار و زبان فقط برای کودکانی که حرف نمیزنند نیست. هر کودک، نوجوان یا بزرگسالی که در گفتار، زبان، تلفظ، ارتباط یا درک کلام دچار مشکل باشد، میتواند برای بررسی تخصصی مراجعه کند.
- کودکانی که نسبت به همسنهای خود دیرتر شروع به حرف زدن کردهاند
- کودکانی که کلمات کمی میگویند یا جملهسازی محدودی دارند
- کودکانی که گفتارشان برای دیگران واضح و قابل فهم نیست
- کودکانی که در پاسخ دادن، نام بردن اشیا یا بیان خواستهها مشکل دارند
- کودکانی که هنگام صحبت کردن تکرار، مکث یا گیر دارند
- بزرگسالانی که پس از سکته مغزی یا آسیب عصبی دچار مشکل گفتار یا زبان شدهاند
در ارزیابی گفتار و زبان چه مواردی بررسی میشود؟
در ارزیابی گفتار و زبان، متخصص تلاش میکند تصویر دقیقی از تواناییهای ارتباطی مراجع به دست آورد. نوع بررسی بر اساس سن، نوع مشکل، میزان همکاری و نگرانی اصلی خانواده یا مراجع تعیین میشود.
- میزان درک زبان و فهم دستورها
- توانایی بیان کلمات، جملهسازی و روایت ساده
- وضوح گفتار و تولید صحیح صداها
- روانی گفتار و وجود لکنت یا گیرهای گفتاری
- مهارتهای ارتباطی، توجه مشترک و تعامل کلامی
- توانایی نام بردن اشیا، پاسخ به پرسشها و بیان نیازها
- سابقه رشد گفتار، شنوایی، رفتار و تعامل اجتماعی
- نیاز احتمالی به گفتاردرمانی یا بررسیهای تکمیلی
روند ارزیابی گفتار و زبان در آتیه کلینیک
در آتیه کلینیک، ارزیابی گفتار و زبان با شنیدن نگرانی خانواده یا خود مراجع آغاز میشود. گفتاردرمانگر درباره سن، زمان شروع گفتار، تعداد کلمات، کیفیت جملهسازی، سابقه رشدی، وضعیت شنوایی، رفتار ارتباطی و سوابق درمانی یا پزشکی اطلاعات لازم را دریافت میکند.
سپس مهارتهای گفتاری و زبانی مراجع از طریق گفتوگو، مشاهده، فعالیتهای متناسب با سن و بررسی پاسخها ارزیابی میشود. پس از پایان ارزیابی، نتیجه برای خانواده توضیح داده میشود و در صورت نیاز، مسیر مناسب برای گفتاردرمانی، تمرینهای خانگی یا ارجاع به سایر خدمات تخصصی مشخص میگردد.
مراحل ارزیابی گفتار و زبان
- تماس با کلینیک و ثبت درخواست نوبت
- بیان نگرانی اصلی درباره گفتار، زبان یا ارتباط
- دریافت اطلاعات رشدی، پزشکی، آموزشی یا درمانی مراجع
- بررسی درک زبان، بیان، تلفظ، روانی گفتار و ارتباط
- مشاهده رفتار گفتاری و ارتباطی در فعالیتهای متناسب با سن
- جمعبندی نتیجه ارزیابی توسط گفتاردرمانگر
- توضیح نتیجه برای خانواده یا مراجع
- پیشنهاد مسیر مناسب برای درمان یا پیگیری تکمیلی
مشکلات مرتبط با ارزیابی گفتار و زبان
- تأخیر گفتار
- اختلال تلفظ
- لکنت زبان
- کم بودن دایره واژگان کودک
- ضعف جملهسازی
- مشکل درک زبان
- اوتیسم
- تأخیر رشدی
- آفازی پس از سکته مغزی
- مشکلات ارتباطی کودک
نقش خانواده در ارزیابی گفتار و زبان
اطلاعات خانواده در ارزیابی گفتار و زبان اهمیت زیادی دارد. والدین بهتر از هر فرد دیگری میدانند کودک از چه زمانی شروع به حرف زدن کرده، چه کلماتی میگوید، در خانه چگونه درخواست میکند و در چه موقعیتهایی ارتباط بهتری دارد.
در آتیه کلینیک، از خانواده خواسته میشود نگرانی اصلی، نمونههایی از گفتار کودک، سوابق پزشکی یا شنوایی، گزارشهای قبلی و اطلاعات مربوط به رفتار ارتباطی کودک را مطرح کنند تا ارزیابی دقیقتر و کاربردیتر انجام شود.
چه زمانی برای ارزیابی گفتار و زبان نوبت بگیریم؟
اگر نگرانی درباره دیر حرف زدن کودک، کم بودن کلمات، ضعف جملهسازی، نامفهوم بودن گفتار، لکنت، مشکل درک دستورها یا ضعف ارتباط کلامی ادامهدار است، بهتر است ارزیابی گفتار و زبان به تعویق نیفتد.
برای دریافت نوبت ارزیابی گفتار و زبان، میتوانید با آتیه کلینیک در خیابان کوثر مشهد تماس بگیرید و نگرانی اصلی کودک یا مراجع را مطرح کنید تا راهنمایی لازم برای شروع مسیر دریافت شود.